Маддæлон æвзаг æй наций сæйраг фарста

Январь 21, 2010

Æмбурдтæ
Маддæлон æвзаг æй наций сæйраг фарста

Дигорон æвзаги абони уавæр æма æ идарддæри хъисмæтбæл æ уод ка гъаруй, ке зæрдæ имæ æхсайуй, мадзæлттæ ин ка аразуй, етæ еугæйттæ нæ׳нцæ нæ республики. Уотæ нæ Ирæфи райони дæр. Æнæмæнгæ, еци гъуддагбæл сæйрагдæр архайгутæ æнцæ республикон æхсæнадон æзмæлд «Геуæрги Малити» фулдæр иуæнгтæ æма æ разамонгутæ, уæдта, куд загътон, уотæ сæ фарсмæ æмархайгутæ. Еци уагбæл сæ куст кæмæн æй, уæхæн косæндæндти минæвæрттæн ци æмбурд адтæй, уоми рауадæй ахсгиаг дзубанди дигорон æвзаги берæвæрсуг фарстатæбæл.

Байгон æй кодта æма си радзубанди кодта æзмæлд «Геуæрги Малити» Ирæфи райони хаййади Совети сæрдар Цъебойти Александр. Е æ радзубандий баханхæ кодта уой, æма маддæлон æвзаг федар кæнун æма ирæзуни гъуддаги гъæугæ ке æй культурон-рохсадон косæндæнтти архайд. Æма е ба æй берæ хузти, ес ин агъаззаг фæггæнæнтæ. Уонæй сæ еу æй, клубтæ æма культури хæдзæртти сценитæй дигорон дзурд куд игъуса, е.
Далее »

Рубрика · Дигоронау

Цард, рæстæг, цаутæ

Январь 7, 2010

Цард, рæстæг, цаутæ
Æримисæн нæ хъиамæтгун хестæрти

Цард цæуй æма фарнæ хæссуй æ хæццæ, зæгъгæ, е устур загъд н байзадæй не ′хсæн, дигорæ æма ири адæмтæмæ. Æма, бæргæ, еци загъд алкæддæр уотæ ку уайдæ. Фал, бафæрсæн нæ хестæртæй берети, абони ка фæккаргун, æнæхъаурæ æй æма дин си беретæ арф ниууолæфгæй, идард сагъæсти ранигъулгæй радзордзæнцæ дессаги хабæрттæ. Уонæй сæ ахсиагдæр фарста- Советон цардарæзтбæл тохи етæ куд æууæндтæнцæ исони рохс æма гъæздуг цартбæл, куд архайдта си алкедæр падздзахадон хуæрзеуæг растбæл е устур зæрдæдарон гъуддаг ке адтæй федæни, уой туххæй, хъиамæтгун лæг куд цитгингонд цудæй е, косæг лæг сауæнгæ Сæйраг Совети депутатæй дæр ма куд исуидæ, куд хинста устур хецауеуæгæнгути æмрæнгъæ нæ бæсти ахсиаг фарстатæмæ æма уотæ идарддæр.
Далее »

Рубрика · Дигоронау

Æвзаги фарстатæ, Гъæуй бæрнондæр архайд.

Январь 6, 2010

Гъæздуг æма вазуггин æй дигорон æвзаг. Листæг гъуддæгтæ си нæййес. Гъе, еци листæг гъуддæгтæ ке нæййес, алцидæр си сæйраг æма ахсгиаг ке æй, гъæздуг дæр уомæй æй. Алли хузи æндæр æвзæгтæй дигорон æвзаги хæццæ рабарæн некæцимæн ес. Уомæн æма изолмæ цæунцæ æ уедæгтæ. Рæстæг баргæ æй берæ æности хæццæ.

Мах догæй раздæр не ׳взагбæл дзурдтонцæ æма си пайда кодтонцæ нæ рагфиддæлти берæ фæлтæртæ. Æма ин кустонцæ æ гъæздугдзийнадæбæл. Æнæ гъæугæбæл си неци нимадтонцæ. Уотемæй æй ниууагътонцæ махæн дæр. Уомæ гæсгæ ба мах дæр, куд сæ фæстагæнттæ, уотæ ихæсгин ан æ багъауай кæнунæй, æдзæллагмæй не׳руадзунæй. Е нæ, фал куст цæуа æ гъæздугдæр кæнунбæл. Æма раст ку зæгъæн, уæд ибæл еци хузи архайд дæр цæун райдæдта фæстаг æнзти. Уомæн æрхæссæн дæр ес берæ дæнцæнтæ. Уæдта сæ туххæй финст дæр æма дзубанди дæр минкъий нæ цæуй. Уæлдайдæр ба еци фарстай нæ райони скъолати архайдбæл.
Далее »

Рубрика · Дигоронау

Маддæлон æвзагбæл архайгутæ

Январь 3, 2010

Маддæлон æвзагбæл архайгутæ
Наукон косæг – профессор Кебекти Мурадин

2004 анзи рауагъдадæ «Олимп» Дзæуæгигъæуи ниммухур кодта киунугæ «Юрист. Ученый. Человек». Киунугæмæ хаст æрцудæнцæ æнхæст текститæ еугур зундгонд æма æнæзундгонд уæди (2004 анзи) уæнгæ æрмæгутæ. Еумæ æмбурдгонд æма еугонд æрцудæнцæ еу цъари хурфæмæ хъæбæр берæ факттæ æма кадгин бæрæггæнæнтæ еу адæймаги туххæй. Еци намуси акгаг уæд адтæй зингæ æхсæнадон архайæг Иристони, Цæгат Кавкази тугъдон институти профессор, Уæрæсей скъуæлхт юрист Кебекти Мурадин Хашими фурт. Киунуги туххæй ку зæгъон, уæд бафеппайун гъæуй уой æма æнхæст конд æрцудæй устур куст. Киунуги биографион текст хецæн кæнуй аййевадонæй. Уомæн æма æ базонуни гъæуй хецæн мадзæлттæ. Уæдта си сæйраг æй æ финсти æвзаг. Е дзорæг æй авторти æма хъайтари арф зонундзийнæдтæбæл. Уони исадæмон кæнунбæл, сæрмагонд мадзæлттæбæл, куд еу æрдæги, уотæ иннети æрдæги дæр.

Раст зæгъгæй, Кебекти Мурадин Хашими фурти хабар кæнгæй, бавдесун гъæуй уой дæр, æма ин ке ес зæрддагон хæлæрттæ, аргъ ин кæнгутæ, æ кусти имæ хæстæг лæугутæ, намус ин дæтгутæ æма уотæ изолдæр.
Далее »

Рубрика · Дигоронау

Царди фæззелæнтæ

Январь 2, 2010

Царди фæззелæнтæ
Кадгин адтæй дзиллити астæу

Фидибæсти Устур тугъд æрхаста нæ бæстæн берæ æверхъау зинтæ, фудæбæнттæ, гъезæмæрттæ. Æвæдзи, нæ адтæй уæхæн хæдзарæ, кæци нæ нигъгъæрзтæй аци æгъатир, лæгмар тугъди фудæй. Гитлеронтæ берæ минкъий зинтæ нæ бавзарун кодтонцæ советон адæмæн, минкъий сау сæрбæттæнтæ нæ ниббæттун кодтонцæ ниййергутæн, хуæртæн, бийнойнæгтæн.

Будайти Къæбус райгурдæй рæсугъд хуæнхаг гъæу Стур-Дигори, хумæтæг мадæ æма фидæн. Фидибæсти Устур тугъд ку райдæдта, æма нæ кадгин фиддæлти зæнхæ гъæуай кæнуйнаг ку фæцæй, уæд Къæбус дæр нæ баримахста æхе, сæрустурæй рандæ æй тоггъæлæс фронтмæ. Хæдзари ниууагъта е′ригон бийнойнаг, хуæрзконд силгоймаг, кæцимæй адтæй сæрустур – Биазæрон Тамари. Æ гъæбеси – сæ дууæ æнагъом саби кизгуттæ Ритæ æма Риммæ. Бæргæ зин адтæй дууæ æригон уодемæн кæрæдземæй хецæн кæнун, фал Райгурæн бæстæ нигки хъазардæр адтæй.
Далее »

Рубрика · Дигоронау

Уæлæмхасæн Гулути Хизири сорæтмæ

Декабрь 10, 2009

Нæ истории
Уæлæмхасæн Гулути Хизири сорæтмæ

Газет «Осетия. Свободный взгляд» 2009 анзи14 апрели ниммухур кодта очерк чиколайаг Гулути Хизири намусгин тугъдон фæндæгтæбæл. Фидибæсти устур тугъдæй Хизир исæздагъдæй æ райгурæн гъæумæ, æма фæллойнæ кæнун райдæдта колхози. Гулуй – фурти царди еци фарси туххæй æй мæ уац.

1947 анзи октябри мæйи тугъдон уæлахезхæссæг æригон большевик Гулути Темурхъани фурт Хизири Чиколай Кирови номбæл колхози фæскомцæдесон комитет равзурста секретарæй. Берæ æнзти æвæллайгæй кодта еци куст. Чиколай фæскомцæдесонтæ æма фæсевæд бауарзтонцæ хъаурæгин организатор, зæрдиуагæ æмбал – Гулути Хизири.
Фæскомцæдесон комитет æрбангон кодта организаций фæскомцæдесонти, разæнгард сæ кодта гъæуи еугур мадзæлтти активон архайдмæ. Æ кустæн пълæнттæ аразгæй, фæскомцæдесон комитет æнхæст кодта ФЕЛКЦ-и 11-маг съезди унаффитæ, æ кусти æнцойнæ кодта урух активбæл. Фæскомцæдесон кусти пълантæмæ хаст цудæнцæ колхози царди ахсгиаг мадзæлттæ, æма сæ секретари хъæппæресæй 1950 анзи уалдзæги фæскомцæдесонтæ зеу исаразтонцæ гъæуи къанæуттæ никкæдзос кæнуни æма хедтæ барæвдзæ кæнуни туххæй.Еци хъæппæресдзийнадæ бафæнзтонцæ гъæуи берæ цæргутæ. Куст тагъд æма рæвдзæ æнхæстгонд æрцудæй. Уæди рæстæги е адтæй ахсгиаг гъуддаг.
Далее »

Рубрика · Дигоронау

Цард хуарз адæмæй федауй

Ноябрь 27, 2009

Цæмæй ди адæм хуарз зæгъонцæ, уомæй берæ алцитæ нæ гъæуй. Æрмæстдæр лæгæн Хуцауæй ци менеугутæ лæвæрд æрцæуй, уонæй гъæуама зона раст пайда кæнун. Де׳мхузонæн зиндзийнадæ макæд искæнæ, зæран ин ма æрхæссæ, багъæуаги ба ин де׳нхуси хай макæд бавгъау кæнæ, æма дин уодзæй адæми астæу кадæ. Ездон, кустуарзон, æгъдаугин лæгæй зонунцæ нæ гъæуи цæргутæ Цæголти Темболати фурт Хушини дæр. Æ цард æрветуй хумæтæг косæгæй, фал ин ци адæми æхсæн фæккосуй, уоми алкæддæр фæккæнунцæ устур кадæ. Цæмæ? Уомæн æма æй æнæхийнæ, æнæзийнадæ. Ци куст имæ фæккæсуй, уой æдзæстхезæй бакæнуй. Уæззау куст кæнун райдæдта сувæллонæй, Фидибæсти Устур тугъди рæстæги. Асæ адæми хæццæ немуци тугъди рæстæги аразта танкитæ уорамæн къæхтитæ. Кæд ин еци уæззау куст зингомау адтæй, уæддæр æй некæд бавдиста.
Далее »

Рубрика · Дигоронау